Petek, Bal Peteği Yenilebilir mi? Yararları, Kullanımı ve Tehlikeleri

Petek, Bal Peteği Yenilebilir mi? Yararları, Kullanımı ve Tehlikeleri
Hem bal hem de peteği yenilebilir. Enfeksiyonlarla savaşmak ve kalp sağlığını iyileştirmek gibi birçok sağlık yararı sunarlar. Bal peteği ayrıca karaciğer fonksiyonunu artırabilir ve diyabetli insanlar için şekere bir alternatif olarak hizmet edebilir.
Bu sayfadaki linklere tıklayıp gezinirseniz bizde bir şeyler kazanabiliriz. Destekleriniz için Teşekkür ederiz. 

İnsanlar binlerce yıldır arılara bakıyor ve ballarını yiyorlar.

 

Bal peteği tüketmek, arıların emeğinin meyvesinin tadını çıkarmanın bir yoludur. Bunu yapmak, düşük bir enfeksiyon riskinden sağlıklı bir kalp ve karaciğere kadar değişen sağlık yararları sağlayabilir.

 

Ancak, doğrudan petekten bal yemek bazı riskleri de beraberinde getirebilir.

 

Bu makale peteklerin kullanım alanlarını, yararlarını ve tehlikelerini incelemektedir.

 

Bal Peteği Nedir?

 

Bal peteği, bal arıları tarafından bal, polen depolamak veya larvalarını barındırmak için yapılan doğal bir üründür.

 

Bal peteği, balmumundan yapılmış, genellikle ham bal içeren bir dizi altıgen hücreden oluşur.

 

Ham bal, ticari baldan farklıdır. Çünkü pastörize edilmez veya süzülmez.

 

Bal peteği ayrıca bir miktar arı poleni, propolis ve arı sütü de içerebilir. Diğer şeylerden bağımsız olarak kendilerine ait sağlık yararları olan ek arıdan çıkma ürünler. Bununla birlikte, bunların yalnızca küçük miktarlarda bulunması muhtemeldir (1, 2).

 

Etrafındaki bal ve balmumu hücreleri de dahil olmak üzere petekleri tamamen yiyebilirsiniz.

 

Ham bal, süzülmüş baldan daha dokulu bir kıvamdadır. Ek olarak, balmumu hücreleri bir sakız olarak çiğnenebilirler.

 

Özet: Bal peteği, larva, bal ve polen depolamak için arılar tarafından yapılan doğal bir üründür. Tüm bal peteği yenilebilir; balmumu hücreleri ve içerdikleri çiğ bal dahil.

 

Bazı Besin Maddeleri Bakımından Zengin

 

Bal peteği karbonhidrat ve antioksidanlar açısından zengindir. Aynı zamanda, bazı diğer besinlerden de eser miktarda içerir.

 

Başlıca bileşeni az miktarda protein, vitamin ve mineral sunan ham baldır. Ancak %95-99 oranında şeker ve sudan oluşur (3, 4).

 

İşlenmemiş olduğu için, ham bal, bala antimikrobiyal ve antibakteriyel özellikler veren glukoz oksidaz gibi enzimleri içerir.

 

Bu tür enzimler, çoğu ticari balı işlemek için kullanılan ısıtma ve filtreleme süreçlerinde yok edilir (5).

 

Ayrıca, çiğ balın yüksek fruktozlu mısır şurubu gibi tatlandırıcılar ile kirlenme olasılığı daha düşüktür. Ayrıca işlenmiş baldan daha fazla antioksidan içerme eğilimindedir (6, 7, 8).

 

Antioksidanlar, sağlığı destekleyen, iltihaplanmayı azaltan ve vücudunuzu hastalıklara karşı koruyan faydalı bitki bileşikleridir. Hammaddelerde, işlenmiş baldan 4,3 kat daha fazla antioksidan olabilir (8, 9, 10, 11).

 

Polifenoller balın ana antioksidan türüdür. Araştırmalar polifenolların diyabet, bunama, kalp hastalığı ve hatta bazı kanser türlerinin riskini azaltmanıza yardımcı olabileceğini ileri sürüyor (12).

 

Bal peteği ayrıca, kalp-dostu uzun zincirli yağ asitleri ve alkoller sağlayan bir madde olan balmumu içerir. Bu bileşikler kolesterol seviyesini düşürmeye yardımcı olabilir (13, 14).

 

Özet: Ham bal ve balmumu, bal peteğinin iki ana bileşenidir. Ham bal, enzimler ve antioksidanlar bakımından; balmumu ise uzun zincirli yağ asitleri ve alkoller bakımından zengindir. Bunların hepsi de sağlığınıza yararlar sağlarlar.

 

Kalp Sağlığını Teşvik Edebilir

 

Bal peteği kalp sağlığını destekleyebilir.

 

Bir araştırma, balmumu içinde bulunan uzun zincirli yağ asitlerinin ve alkollerin, kalp hastalığı için bir risk faktörü olan yüksek kan kolesterol seviyelerini azaltabileceğini göstermektedir.

 

Örneğin bir çalışmada, balmumu alkollerinin “kötü” LDL kolesterolü %29'a kadar düşürürken, “iyi” HDL kolesterolü %8–15 oranında artırmaya yardımcı olabileceğini belirtilmiştir (14).

 

Bununla birlikte, bu inceleme çalışmasında, balmumu türevinden elde edilen yüksek seviyelerde izole edilmiş alkoller kullanılmıştır. Bu da bal peteğinde az miktarda balmumu miktarının aynı etkileri üretip üretmeyeceğini bilmeyi zorlaştırmaktadır.

 

Bununla birlikte, balın kendisi de kolesterol düşürme yeteneğine sahip olabilir (15, 16, 17, 18).

 

Küçük bir çalışma, katılımcılara günde 70 gram şeker veya bal verdi. 30 gün sonra, bal grubundakiler “iyi” HDL kolesterollerini %3,3 artırdılar ve “kötü” LDL kolesterollerini %5,8 düşürdüler (19).

 

Dahası, şekerin bal ile değiştirilmesi, trigliserit seviyelerinin %19'a kadar düşürülmesine de yardımcı olabilir (15, 16, 17, 18, 19).

 

Ayrıca, balın antioksidanları, kalbinize giden arterleri genişletmeye yardımcı olabilir. Buna karşılık, bu durum kan akışını artırabilir, kan basıncını düşürebilir, potansiyel olarak kan pıhtılaşması, kalp krizi ve felç riskini azaltır (9, 20).

 

Özet: Bal peteği, kan basıncını, kan akışını ve “iyi” HDL kolesterol seviyelerini yükselterek, kan basıncını, trigliseritleri ve “kötü” LDL kolesterolü düşürerek kalbinize fayda sağlayabilir.

 

Enfeksiyonlara Karşı Koruyabilir

 

Bal peteği, vücudunuzun belirli bakteri ve mantarlarla savaşma yeteneğini artırabilir.

 

Örneğin, test tüpü çalışmaları balmumu özleri, Staphylococcus aureus, Candida albicans, Salmonella enterica, ve E. coli de dahil olmak üzere mantar ve hastalığa neden olan bakterilere karşı koruma sağlayabileceğini göstermektedir (21, 22, 23).

 

Bal ayrıca antimikrobiyal özellikleriyle de bilinir. Araştırmalar bağırsaklarınızı bağırsak parazitlerine (Giardia lamblia) karşı korumaya yardımcı olabileceğini gösteriyor (24).

 

Ancak, bu etkileri doğrulamak için insan çalışmaları gereklidir.

 

Özet: Bal peteği, vücudunuzun mantarlara ve bazı hastalıklara neden olan bakteri türlerine karşı savunmasını güçlendirebilir. Ayrıca bağırsaklarınızı belirli parazitlere karşı korumaya yardımcı olabilir. Ancak, daha fazla insan araştırması gerekiyor.

 

Çocuklarda Öksürüğü Azaltabilir

 

Bal peteği ayrıca çocuklarda öksürüğün azaltılmasına yardımcı olabilir.

 

Çocuklar öksürüğe neden olabilecek üst solunum yolu enfeksiyonlarına yatkındır. Bir araştırma, balın bu öksürüğü bastırmaya yardımcı olabileceğini gösteriyor (25).

 

Bir çalışmada yatmadan 30 dakika önce 1/2 çay kaşığı karabuğday balı kadar az miktarda bal yemek, çocukların öksürüğe bağlı rahatsızlıklarını azaltmada öksürük şurubundan daha etkiliydi.

 

Karabuğday balı verilen çocuk grubu, öksürük şurubu verilmiş olanlardan ya da hiçbir şey almamış olanlardan daha iyi bir uyku çektiler (26).

 

Bal peteği, bal açısından zengin olduğu için muhtemelen aynı yararları sağlar.

 

Bununla birlikte, bal bebeklere zarar verebilecek C. botulinum bakterilerinin sporlarını içerir. Bu nedenle, 12 ayın altındaki çocuklara bal veya bal peteği verilmemelidir (27, 28).

 

Özet: Petek bal, çocuklarda öksürüğün azaltılmasına yardımcı olabilecek bal bakımından zengindir. Ancak, botulizm riski nedeniyle bir yaşın altındaki çocuklara verilmemelidir.

 

Diyabetli Kişiler İçin Potansiyel Şeker Alternatifi

 

Bal peteği, şeker hastası olanlar için şekere iyi bir alternatif olabilir.

 

Bunun nedeni, balın şekerden çok daha tatlı olmasıdır. Bu yüzden aynı tatlılık seviyesine ulaşmak için daha küçük miktarlara ihtiyaç vardır. Ek olarak, balın kan şekeri seviyesini rafine şekerden daha az arttırdığı görülüyor (29).

 

Bununla birlikte, bal hala kan şekeri seviyesini yükseltir. Bu nedenle diyabet hastaları çok fazla tüketmemelidir.

 

Dahası, balmumu içinde bulunan alkoller, yüksek kan şekeri seviyelerine katkıda bulunan bir durum olan insülin direncini azaltmaya yardımcı olabilir.

 

Alkolden bağımsız yağlı karaciğer hastalığı (NAFLD, karaciğerinizde yağ biriktiren, genellikle insülin direncinin eşlik ettiği tıbbi bir durum) olan kişilerde yapılan küçük bir çalışma, balmumu alkolünün insülin seviyelerini %37 oranında azalttığını buldu (30).

 

Bu düşük insülin seviyeleri, diyabetli insanlara da fayda sağlayabilecek düşük insülin direncini gösterebilir.

 

Yine de yüksek kaliteli çalışmaların gerekli olduğunu unutmayın.

 


Özet:
Bal peteği, kan şekeri seviyesini rafine şekerden daha az arttırma eğilimindedir. Dahası, bal peteğinde bulunan bileşikler insülin direncini düşürmeye yardımcı olabilir - ama daha fazla çalışmaya ihtiyaç vardır.

 

Karaciğer Fonksiyonunu Geliştirebilir

 

Bal peteği daha sağlıklı bir karaciğere de katkıda bulunabilir.

 

24 haftalık bir çalışmada, karaciğer hastalığı olan kişilere günlük olarak balmumu alkollerinin bir karışımı verildi. Özellikle karın ağrısı, şişkinlik ve bulantı gibi durumlarda balmumu grubundakilerin %48'i, plasebo grubundakilerin ise sadece %8'i semptomlarda bir azalma bildirmiştir.

 

Ayrıca, balmumu alkolleri verilenlerin %28'inde karaciğer fonksiyonu normale döndü; plasebo grubundakilerin ise hiçbiri (30).

 

Bu sonuçlar ümit verici görünmekle birlikte, aynı faydaları elde etmek için ne kadar bal peteği tüketmeniz gerektiği açık değildir. Bu nedenle, güçlü sonuçlar alınmadan önce insanlarda daha fazla çalışmaya ihtiyaç vardır.

 

Özet: Bal peteğinde bulunan balmumu alkolleri karaciğer fonksiyonlarını iyileştirebilir ve karaciğer hastalığı olan kişilerde semptomları azaltabilir. Ancak, daha fazla çalışmaya ihtiyaç var.

 

Nasıl Kullanılır?

 

Bal peteği, çeşitli şekillerde tüketilebilir.

 

Olduğu gibi yiyebilirsiniz. Ancak sıcak ekmek veya İngiliz çöreğine sürülmesi de mükemmel bir seçenektir. Bal peteği, ev yapımı tatlılarda tatlandırıcı olarak veya krep, yulaf ezmesi, yoğurtların üzerinde de kullanılabilir.

 

Bazı insanlar da aynı şekilde salataların üstünde veya meyve, şarküteri, eski peynirlerin yanında bir parça bal peteğinin tadını çıkarabilir.

 

Yerel sağlıklı gıda mağazasında veya çiftçi pazarında petek bulmanız muhtemeldir. Ancak internetten de satın alabilirsiniz.

 

Bal peteği seçerken, koyu renkli balda antioksidanlar gibi faydalı bileşiklerinin daha zengin olduğunu unutmayın (31, 32).

 

Bal peteği, oda sıcaklığında uzun süre saklanabilir. Ne kadar uzun süre saklarsanız kristalize olma olasılığı o kadar artar. Ancak kristalize edilmiş olsa bile yenilebilir kalır.

 

Özet: Bal peteği, bir tatlandırıcı olarak veya çeşitli yemeklerin yanında tüketmek için kullanılabilir. Yerel çiftçi pazarında petek bulmanız muhtemeldir. Balı oda sıcaklığında saklamanız gerekir.

 

Potansiyel Tehlikeler

 

Bal peteği, genellikle yiyecek olarak tüketmek adına güvenli kabul edilir.

 

Ancak, bal içerdiği için C. botulinum sporlarından kaynaklanan bir kontaminasyon riski vardır. Bunlar özellikle hamile kadınlar ve 12 aydan küçük yaştaki çocuklar için zararlıdır (27, 28).

 

Bazı durumlarda ise fazla miktarda bal peteği tüketmek midenin tıkanmasına neden olabilir (33).

 

Bu oluşma riskini en aza indirmek için, günlük olarak büyük miktarlarda petek yemekten kaçınmak veya balmumu hücrelerini tükürmek en iyi seçenekler olabilir.

 

Ayrıca, arı zehirine veya polene alerjisi olan kişilerin, bal peteği tüketmesi alerjik bir reaksiyona neden olabileceğinden dikkatli olmak isteyebilirler (34).

 

Potansiyel faydalarına rağmen, bal peteğinin çok yüksek miktarda şeker içerdiğine dikkat etmek önemlidir. Bu yüzden ölçülü olarak yemek en iyisidir.


Özet:
Az miktarda bal peteği yemek genellikle güvenli kabul edilir. Ancak, bebeğinize vermemelisiniz ya da (botulizm riski nedeniyle) hamileyseniz, bal peteği yememelisiniz. Balın şeker oranı yüksek olduğu için, bal peteğinin fazla tüketilmemesi de en iyisidir.

 

Uzun Lafın Kısası

 

Bal peteği, ham bal içeren, balmumundan yapılma altıgen şeklindeki arı ürünleridir.

 

Hem bal hem de peteği yenilebilir. Enfeksiyonlarla savaşmak ve kalp sağlığını iyileştirmek gibi birçok sağlık yararı sunarlar. Bal peteği ayrıca karaciğer fonksiyonunu artırabilir ve diyabetli insanlar için şekere bir alternatif olarak hizmet edebilir.

 

Bununla birlikte, bal petekleri şekerler bakımından zengin kalırlar. Bu yüzden ölçülü olarak tüketilmelidirler.


Görüşünüzü Paylaşın
Ziyaretçi Görüşleri

Bu yazı hakkında henüz bir yorum yapılmadı.

Bu yazıya ilk yorum yapan siz olun.

Soru ve görüşleriniz bizim için değerledir. Sorun ve görüşlerinizi iletmenizden memnuniyet duyarız.

Benzer Yazılar

Diyetisyen Misin?

Kategoriler