Oruç Tutmanın Bilimsel Olarak Kanıtlanmış 8 Faydası

Oruç Tutmanın Bilimsel Olarak Kanıtlanmış 8 Faydası
Oruç tutmanın faydaları ile ilgili yapılmış bir çok bilimsel çalışmadan tüm yararları maddeler halinde sizin için bir araya getirdik.

Son dönemde herkesin ağzında bir oruç var, orucu sadece İslam değil tüm kültürler ve tüm dinler tavsiye ediyor. 

Geçtiğimiz yıllarda Japon bir bilim adamı orucun faydalarını kanıtladığı için nobel ödülü aldı. 

Hazır ramazan da yaklaşırken gelin hep beraber bilimsel olarak orucun faydalarını inceleyelim.

Oruç, belirli bir süre boyunca tüm yiyeceklerden veya içeceklerden uzak durma olarak tanımlanabilir, oruç tutmanın birçok farklı yolu vardır.

Genel olarak oruçlarda, açlık 24-72 saat boyunca gerçekleştirilir.

Öte yandan bu oruç çeşitlerinden son dönemde çok meşhur olan “Intermittent fasting” olarak bildiğimiz, İslami oruçtan farkı burada insanlar su içebiliyor yarım gün ila 7 gün arasında hiçbir şey yiyemiyorlar.

Orucun, hızlı kilo vermek, karaciğeri temizlemek ve beyin gücünü arttırmak gibi birçok faydaya sahip olduğu gösterilmiştir.

İşte orucun bilimsel olarak kanıtlanmış 8 faydası.

 

1. İnsülin Direncini Azaltarak, Kan Şekerini Kontrol Altına Alır

 

Bu konuda yapılan araştırmalar oruç tutmanın, özellikle şeker hastalığı riski taşıyanlar için hayati önem taşıdığını ve kan şekeri kontrolünü ilaçlardan çok daha hızlı bir şekilde kontrol altına alabildiğini keşfetti.

Tip 2 diyabetli 10 kişi üzerinde yapılan bir araştırma, kısa süreli aralıklı açlığın(İslami oruç), kan şekeri seviyelerini önemli ölçüde azalttığını gösterdi( 1 ).

Hücrelerinizin insülin direncinin azaltılması, vücudunuzun insüline duyarlılığını artırabilir, bu da vücudunuzdaki az insülin çok iş yapmasını sağlar. 

Böylece kanınızdaki glikozun hücrelerinize ulaşımı daha verimli bir şekilde gerçekleşir.

Oruç, kan şekerini düzenlediği için kan şekerinizdeki ani düşüşleri de engelleyecektir. Bu şekilde aniden canınızı tatlı çekmeyecek.

Yapılan araştırmalar, tuttuğunuz orucun, erkekler ve kadınlar için kan şekeri seviyesini çok farklı şekilde etkilediğini gösterdi.

Örneğin, kadınlar üzerinde yapılan üç haftalık bir çalışma, kadınlarda gün aşırı açlık yapmanın kan şekeri kontrolünü erkeklere nazaran çok daha fazla etkilediğini keşfetmiş. ( 3 ).

 

Özet: Aralıklı oruç ve İslami oruç tutulması kan şekeri düzeyinin düşürülmesine ve insülin direncinin azaltılmasına yardımcı olur ve sizi daha sağlıklı yapar ancak kadın ve erkekleri farklı şekillerde ve farklı sürelerde etkiler.

 

2. Açken Vücudunuz İltihapla Daha İyi Savaşır

 

Vücudunuz iltihapla savaşmak için kendini akut inflamasyon moduna alır, aslında kullanılan normal bir bağışıklık sistemi olsa da, bu mod biraz daha ağrılı biraz daha kaşıntılı geçer. 

Araştırmalar, iltihabın kalp hastalığı, kanser ve romatizma gibi kronik durumların gelişimine dönüşebileceğini göstermektedir ( 4 ).

Yapılan birçok araştırma oruç tutmanın vücudun iltihap tutma oranını azalttığını göstermiştir .

50 sağlıklı yaşlı birey üzerinde  yapılan bir araştırma, uyguladıkları bir ay süren aralıklı açlığın, vücutlarındaki yaralarda ve organlarında iltihap tutma oranlarını ciddi derece düşürdüğünü göstermiş ( 5 ).

Başka bir araştırmada, insanların bir ay boyunca günde 12 saat boyunca oruç tuttuklarında(İslami oruç) aynı etkiyle karşılaştıklarını keşfetti ( 6 ).

Dahası, hayvanlar üzerinde yapılan bir araştırma, düşük kalorili uzun süre yapılan bir diyetin, açlık kadar enfeksiyonla savaştığını göstermiş. Açlık kadar etkili olmasa da kronik enfeksiyon ve multiple skleroz tedavisinde yararlı olduğunu kaydetti ( 7 ).

 

Özet: Yapılan bir çok araştırma oruç tutmanın, vücudunuzun karşılaşabileceğiniz iltihapları ve enfeksiyonları azaltabileceğini göstermiştir.
Az kalori diyetinin de sadece kronik enfeksiyon ve multiple skleroz gibi iltihaplı durumların tedavisinde açlık gibi yararlı olabileceğini bulmuştur.

 

3. Kalbinize Sağlık Katar

 

Kalp hastalığı, dünyadaki en büyük ölüm sebebi olarak bilinmektedir. Tüm ölümlerin %31,5'ini oluşturan kalp hastalıkları açık ara farkla iki numaradaki inmeyi geçmiştir ( 8 ).

Kalp hastalığı riskinizi azaltmanın en etkili yollarından biri diyetinizi ve yaşam tarzınızı değiştirmektir.

Birçok bilim adamı oruç tutmayı haftalık rutininize dahil etmenizin kalp sağlığı konusunda çok faydalı olabileceğini anlatıyorlar.

Yapılan yeni bir araştırma, sekiz günlük alternatif oruç tutmanın “kötü” LDL kolesterol % 25 azalttığını ve damar tıkanıklığının ana sebeplerinden kan trigliseridleri denen damarlarınızda akan yağları %32 azalttığını ortaya koydu ( 9 ).

110 obez orta yaşlı hasta üzerinde yapılan bir başka araştırmada, tıbbi gözlem altında üç hafta boyunca aç kalmanın kan basıncını düzenlediğini ve kan trigliseritlerini, toplam kolesterolü ve “kötü” LDL kolesterol seviyelerini mucizevi bir şekilde önemli ölçüde azalttığını göstermiştir ( 10 ).

Buna ek olarak, 4,629 kişi üzerinde yapılan bir araştırmada oruç tutmanın kalp hastalıklarının babası olarak bilinen ve kalp hastalıklarının bir numaralı ölüm sebebi koroner arter hastalığı riskini çok fazla düşürdüğünü uzun süreli açlık vücudun kendini tedavi etmesine yardımcı olduğunu kaydetmiştir ( 11 ).

 

Özet: Orucun, en baba kalp hastalığı olan koroner kalp hastalığı riskini düşürdüğü bulunmuştur. Bununla beraber düzenli orucun kan basıncını, trigliseritleri ve kolesterol seviyelerini düşmesini sağladığı kaydedilmiştir.

 

4. Beyninize Zarar Veren Hastalıklardan Korur ve Güçlendirir

 

Aslında yapılan araştırmaların çoğu hayvanlar üzerinde yapılmış olsa da, insanlar üzerinde yapılan bazı çalışmalar oruç tutmanın beyin sağlığınız üstündeki etkisinin muhteşem olduğunu ortaya koymuştur.

Fareler üzerinde yapılan bir araştırma, 11 ay boyunca farelerin aralıklı açlık uygulamasının hem beyin fonksiyonunu hem de beyin yapısını iyileştirdiğini göstermiştir ( 12 ).

Hayvanlar üzerinde yapılan diğer araştırmalar, oruç tutmanın beyin sağlığını koruyabildiğini ve bağlantısal işlevleri arttırmaya yardımcı olduğunu bu şekilde hafıza deposu olan sinir hücrelerinin oluşumunu arttırdığını bildirmiştir ( 13 , 14 ).

Oruç ayrıca iltihabı hafifletmeye yardımcı olabileceğinden, nörodejeneratif (zihinsel) hastalıkların önlenmesinde de yardımcı olacaktır.

Hayvanlar üzerinde yapılan yeni bir araştırma ise, orucun Alzheimer ve Parkinson hastalıklardan koruyabileceğini ve iyileştirebileceğini göstermektedir ( 15 , 16 ).

Bununla birlikte, açlığın, insanların beyin fonksiyonu üzerindeki etkilerini değerlendirmek için daha fazla çalışmaya ihtiyaç vardır.

 

Özet: Hayvan çalışmaları, orucun beyin fonksiyonlarını iyileştirebileceğini, sinir hücrelerinin sentezini artırabileceğini ve Alzheimer hastalığı ve Parkinson gibi nörodejeneratif koşullara karşı koruyabileceğini göstermektedir.


5. Kalori Alımını Azalttığından Hızlı Zayıflama Metotlarının Başında Gelir

 

Diyetisyenler danışanlarına oruç tutmayı tavsiye etmeseler de yapılan bilimsel araştırmalar oruç tutmanın en sağlıklı kilo verme metodu olduğunu göstermektedir.

Tahmin edeceğiniz üzere oruç tutarken uzun bir süre yiyeceklerden ve içeceklerden uzak duruyorsunuz, genel olarak kalori alımınız sıfırlanıyor. 

Bu da önce vücudunuzu depolarında tuttuğu şekeri, ardından yağ depolarınızı yakmaya itiyor.

Birçok araştırma kısa süreli oruç tutmanın(İslami oruç), kilo kaybını artıracak nörotransmitter olan norepinefrinleri arttırarak metabolizma hızını arttırabileceğini buldu ( 17 ).

Yapılan araştırmalarda tüm gün oruç tutmanın vücut ağırlığını %9'a kadar azaltabileceği(su da dahil) görüldü. Düzenli oruç tutulduğunda vücut yağını 12 ile 24 hafta boyunca önemli ölçüde azalttığını gösterdi ( 18 ).

Başka bir araştırma, 3 ile 12 hafta boyunca islami oruç tutmanın, uzun sürekli kalori kısıtlaması diyeti kadar etkili olduğunu ve vücuttaki yağ kütlesini en az %8 en çok %16'ya kadar azaldığını göstermiştir ( 19 ).

Önemli olarak, açlığın aynı anda kas dokusunu korurken yağ kaybını arttırmada kalori kısıtlamasından daha etkili olduğu bulunmuştur ( 19 ).

 

Özet: Oruç metabolizma hızını arttırır ve vücudunuzdaki kas dokusunun korurken, yağ dokusunu yakarak azaltır. 

 

6. Büyüme Hormonunu Arttırarak Sizi Güçlendirir

 

İnsan büyüme hormonu (HGH), sağlığınız ve kuvvetiniz için çok önemli protein hormonudur.

Bu hormon kas üretiminde o kadar önemlidir ki, vücut geliştiricileri hızlı kas dokusu oluşturması için vücutları dışarıdan sentetik olarak alırlar.

Birçok bilim adamı büyüme hormonunun kilo vermek ve kilo verirken kas yapmak için anahtar hormon görevi gördüğünden bahsetmektedir. ( 20 , 21 , 22 , 23 ).

Birçok araştırma ise oruç tutmanın doğal olarak HGH (büyüme hormonu) seviyelerini artıracağını kanıtladı.

11 yetişkin insan üzerinde yapılan bir araştırmada, 24 saat boyunca oruç tutmanın HGH seviyelerini ciddi düzeyde arttırdığını ve bu artışın vücutlarında kısa sürede belli olduğunu anlatıyor ( 24 ).

9 erkek üzerinde yapılan bir başka araştırma ise, sadece iki gün boyunca oruç tutmanın HGH üretimini 5 kat arttırdığını gösterdi ( 25 ).

Bunlara artı olarak, oruç tutmak gün boyunca sürekli kan şekeri ve insülin seviyelerinin sağlıklı düzeylerde korunmasına yardımcı olur. 

Tip 2 diyabet ile ilgili yapılan araştırmalar, yapay yollar ile alınarak artan insülin seviyelerinin HGH (büyüme hormonu) seviyelerini şiddetle azaltabildiğini tespit etti. ( 26 ).

 

Özet: Birçok araştırma orucun büyüme hormonunu arttırdığı bu şekilde metabolizmayı ve kilo kaybını hızlandırdığından bahsetmektedir. Kas kuvvetinin de kaynağı olarak bilinen bu protein hormonuna biz insan büyüme hormonu (HGH) diyoruz. Seviyelerini arttırmak içinse oruç tutmanız yeterli.

 

7. Yaşlanmayı Yavaşlatır ve Ömrünüzü Uzatır

 

Hayvanlar üzerinde yapılan birçok araştırma, orucun hayvan hücrelerinin ömrünü uzatan etkilerini, insanlar için de çok umut verici bulmuş.

Fareler üzerinde yapılan yeni bir araştırmada, gün aşırı oruç tutan farelerin oruç tutmayan farelere göre %83 daha uzun yaşadığını kanıtlamış. Farelerin ömrünü neredeyse ikiye katlamış gün aşırı oruç tutmak ( 27 ).

Hayvanlar üzerinde yapılan bir çok araştırmada benzer sonuçlar almışlar. Oruç tutmanın, sağlıklı bir ömür ve uzun süre hayatta kalmanın anahtarı olabileceğini bildirmişlerdir ( 28 , 29 , 30 ).

 

Özet: Hayvanlar üzerinde yapılan araştırmalar, oruç tutmanın yaşlanmayı geciktirdiğini ve sağlıklı bir şekilde ömrü arttıracağını kanıtlamıştır.

 

8. Kanseri Önler, Kanserseniz Kemoterapinin Faydasını Arttırır

 

Özel laboratuvarlarda hayvanlar üzerinde yapılan çalışmalar, oruç tutmanın sizi kanserden koruduğuna ve kanserlilerin aldığı kemoterapinin faydasını arttırabileceğini göstermektedir.

Hatta fareler üzerinde yapılan bir araştırmada, gün aşırı oruç tutmanın tümör oluşumunu engellediğini keşfetmiş ( 31 ).

Aynı şekilde, bir laboratuvar araştırması, kanser hücreleri aç kaldığında, tümör büyümesinin durduğunu ve kemoterapinin etkisinin arttığını keşfetmiş ( 32 ).

Tabi ki bu konuda net bir şey söyleyebilmek için insanlar üzerinde çok araştırma yapılması gerekmektedir.

 

 

Özet: Hayvanlar üzerinde yapılan araştırmalar ve laboratuvar çalışmaları, oruç tutmanın tümör gelişimini engellediğini ve kemoterapinin etkinliğini arttırdığını göstermektedir.

 

Orucu Nasıl Hayatınızın Bir Parçası Yapacaksınız

 

Sadece yaşam tarzınıza uygun bir oruç türü keşfetmeniz gerekli.

İşte en yaygın oruç tiplerinin bir kısmı (sevap garantisi sadece ilkindedir):

 

  • İslami oruç: Sabah ezanıyla yemeyi içmeyi kesersiniz akşam ezanını duyana kadar yemek saatlerinde abartmaz iseniz en sağlıklı oruç budur bu şekilde bütün ramazan ve senenin istenilen günlerinde tutulabilir.
  • Su orucu: Uzun bir süre boyunca sadece su içmeniz gerekir (2-3 gün gibi).
  • Meyve suyu orucu: Uzun bir süre boyunca sadece sebze ve meyve suyu içmeniz gerektirir.
  • Tercihen oruç: Bu oruç türü hayatınızdan çıkarmak istediğiniz gıdalar için yapılmış bir oruç türüdür mesela işlenmiş gıdalar, hayvansal ürünler, kafein ve şeker gibi size zararlı gıdaları uzun bir süre boyunca hayatınızdan çıkardığınız oruca denir.
  • Kalori kısıtlaması: Aldığınız kalorileri birkaç hafta boyunca kısıtlarsınız.

 

Özet: Oruç tutmanın birçok farklı yolu vardır. Bu yaşam tarzına uyan bir yöntem bulmanızı kolaylaştırır. Size en uygun olanı bulmak için kendinizi rahat hissettiğinizi bulana kadar deneyin.

 

Dikkat Etmeniz Gerekenler ve Olabilecek Yan Etkileri

 

Orucun size faydaları listesi gördüğünüz gibi oldukça uzun ama herkes için doğru tercih olmayabilir.

Tip-1 diyabet hastasıysanız, oruç tutmak kan şekeri seviyenizde sivri ve çökmelere neden olabilir ve bu da sizin için tehlikeli olabilir.

24 saatten fazla oruç tutmayı düşünüyorsanız yapmadan önce doktorunuza danışmanız en doğru hareket olacaktır.

Bunların yanında, 90 yaşını aşmış çok yaşlı yetişkinlerde, ergenlerde ve anoreksi hastalarının da tıbbi gözetim olmadan kesinlikle oruç tutmamaları gerekmektedir. 

Eğer bu ramazan ayında oruç tutmaya karar verdiyseniz, mutlaka sahurlarda bol bol su için ve yiyebildiğiniz saatler içinde çok çeşitli besinleri tercih edin karbonhidratlardan olabildiğince uzak durun çünkü onlar sizi sadece susatacaktır. 

Son olarak ramazanda yoğun fiziksel aktiviteyi (sporu) aza indirmeye ve bolca dinlenmeye çalışın.

 

Özet: Oruç tutarken, su içmeniz ve besleyici gıdalarla kararında beslenmeniz çok önemli. Bolca dinlenin keyfinize bakın ve bırakın vücudunuz sizi iyileştirsin. Herhangi bir sağlık sorununuz varsa ve oruç tutmayı planlıyorsanız, oruç tutmadan önce doktorunuza danışın.

 

Son Olarak


Orucun faydaları anlatmakla bitmez. Hızlı kilo vermenizi sağlar. Kan şekerinizi kontrol altına almanıza yardımcı olur. Sizi karşılaşabileceğiniz kalp hastalıklarından ve kanserden korur. Beyin fonksiyonlarınızı güçlendirir vs. 

Çok çeşidi olması da size hemen hemen her yaşam tarzına uygun bir oruç seçeneği sunar.

Oruçla ilgili bilmeniz gereken her şey bu kadar bir sonraki yazımızda görüşmek üzere.

 

 

Görüşünüzü Paylaşın
Ziyaretçi Görüşleri

Bu yazı hakkında henüz bir yorum yapılmadı.

Bu yazıya ilk yorum yapan siz olun.

Soru ve görüşleriniz bizim için değerledir. Sorun ve görüşlerinizi iletmenizden memnuniyet duyarız.

Diyetisyen Misin?

Kategoriler

Instagram Akışı